Recensie The man who sold his skin ★★★

Geïnspireerd op Tim van Wim Delvoye, is The man who sold his skin waarin Koen De Bouw – met eyeliner, jawel! – de kunstenaar Jeffrey Godefroi speelt die de Syrische vluchteling Sam Ali (Yahya Mahayni) ontmoet. Het is te zeggen, zijn assistente Soraya (Monica Bellucci) stelt vast dat ie een tafelschuimer is tijdens Jeffrey’s vernissage waar hij zich te goed doet aan het eten dat er geserveerd wordt. Of dat is toch wat ie denkt. Blijkt dat hij eten in zijn rugzak steekt dat deel uitmaakt van een kunstwerk. De toon van de film is zo meteen gezet. Zowel het kunstenaarswereldje wordt te kijk gezet als de kunst/mensenhandel. Sam zal in ruil voor een visum een Schengenvisum op zijn rug laten tatoeëren. Hij zal dan in een langlopende tentoonstelling in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten geëxposeerd worden.

Maar zijn herwonnen vrijheid is relatief. Hij pendelt tussen het museum waar hij op een zwart blok de ganse tijd moet zitten en een vijfsterrenhotel waar hij ovenacht en kaviaar als hoofdgerecht bestelt. Spijbelen probeert ie, maar er zit een fikse boeteclausule in zijn contract als hij dat wil doen. En met zijn fans een praatje slaan - zo stelt een Franstalig meisje tijdens haar schoolbezoek aan de tentoonstelling waar Sam deel van uitmaakt of alle mensen die uit Syrië komen zo’n tattoo hebben om de grens over te geraken - mag hij van een veiligheidsagent niet.

Hoewel de boodschap gigantische eye openers oplevert, dat er vrij verkeer is van goederen (Sam wordt nu eenmaal en kunstwerk) tussen landen bijvoorbeeld, maar dat blijkbaar niet altijd kan als het om mensen gaat, focust de film de eerste zeventig minuten te veel op mooie esthetische plaatjes tonen en is het vertelritme ons véél te traag, ook al krijgen we stukken uit o.a. ‘Filiae maestae Jerusalem, RV 638: I’ van Vivaldi en Puccini’s ‘Dammi i colori... Recondita armonia‘ uit Tosca te horen. Die fantastische laatste 25 minuten van regisseur Kaouther Ben Hania maken echter veel goed.

Sam zal namelijk alle stadia doorlopen die er met een kunstwerk kunnen gebeuren, internationaal tentoongesteld worden, verkocht worden aan een privéverzamelaar, terug op de markt komen tijdens een kunstveiling dat een event op zich wordt wanneer Sam de aanwezigen doet wegrennen wanneer ie doet alsof ie een bommengordel draagt (wat qua ophef wat doet denken aan een actie van Banksy), en finaal de mogelijkheid om zich als kunstwerk (deels) te vernietigen in de hoop zo eindelijk echt vrij te kunnen zijn.    

Waar The man who sold his skin helemaal geniaal in wordt, is de prijs die op Sams getatoeëerde rug staat. Dat kunstwerk zal ook verzekerd moeten en Soraya die zorg draagt over Jeffrey’s collectie zal dat ook moeten doen met Sam. Breed glimlachen we dan ook wanneer hij puisten op zijn rug heeft die gefotografeerd worden en de kunstenaar woedend maken. Sam wordt dan ook weggehaald en die twee steenpuisten worden chirurgisch – te hi-la-risch voor woorden gewoon – uitgenepen. Tot het kunstwerk terug in zijn oorspronkelijke staat geraakt staat er een bordje in de expo dat het werk in restauratie is. Dat is meteen het grappigste dat er te zien is in de film.

Maar even goed gaat de prent ook over het (legaal of illegaal, het is hoe je het bekijkt) binnenhalen van een vluchteling door er een kunstobject van te maken. Over het objectiveren en beoordelen van (een deel van) een mens, daar naar gapen en een oordeel over vellen. Maar even goed ook over de gelijkenissen en verschillen tussen kunst- en mensenhandel. En wat een man allemaal niet over heeft om bij zijn geliefde te kunnen zijn. The man who sold his skin is namelijk naast een politieke en kunstsatire ook een liefdesverhaal, hier tussen Sam en Abeer (Dea Liane).

< Bert Hertogs >