Recensie Alegria ★★★★1/2

Universeel en tijdloos. Dat is het wondermooie, vreugdevolle en opwindende Alegria In a new light van Cirque du Soleil. Deze voorstelling die in 1994 het levenslicht zag en tot 2013 tourde, maakt in haar herwerkte versie naar aanleiding van haar 25ste verjaardag sinds 2019 haar naam dus nog steeds waar. Alegria betekent in het Spaans namelijk onder andere zo veel als vreugde en opwinding.

Veruit de meest gekochte en gestreamde soundtrack van een Cirque du Soleil-voorstelling ooit, daar tekent Alegria al jaren voor. in 1995 werd het titelnummer zelfs genomineerd voor een Grammy Award. De show werd in een nieuw jasje gestoken en kreeg niet voor niets als ondertitel ‘In a new light’ mee, ook omwille van de nieuwe, modernere regie, muzikale arrangementen waarin veel focus ligt op drums en percussie wat voor extra dynamiek en spanning zorgt, acrobatie – alleen al in deze voorstelling treden er 55 acrobaten op, choreografieën, kostuums, make-up en decors.

Centraal achteraan het podium staat een gouden troon. Hij voelt erg barok aan. Sommigen zien er misschien een Game of Thrones-knipoog in. Er zit echter niemand op deze ambtszetel. Het koninkrijk heeft blijkbaar niet alleen zijn koning verloren, maar ook zijn glans. Kortom: er is een machtsvacuüm ontstaan.

De hofnar, Mr. Fleur, ziet zijn kans schoon om, gesteund door de aristocraten, de macht te proberen grijpen. Hij heeft de twee clowns die in een onophoudelijke loop lijken te zitten en net als kleine kinderen telkens ruzie met elkaar maken, het bijleggen, maar niet veel later meteen opnieuw in een conflict belanden, aan zijn kant. Tot ie één van de twee de laan uitstuurt, de ander zijn maatje mist en zich uitgesloten voelt door de aristocraten die er kennelijk een ander soort humor op nahouden…

Het is dan, tijdens een prachtige sneeuwstormscène net voor de pauze waarin de vierde wand doorbroken wordt, dat we de eenzaamheid, de tristesse, de nostalgische gevoelens van de weggestuurde clown zeer invoelend neergezet zien worden. Zeker wanneer ie met zijn koffer, een papieren zak en de paarse sjaal die hij van zijn collega kreeg, een pop maakt, zijn imaginaire vriend waar ie dan tegen kan praten. Hier toont Alegria hoe sterk de voorstelling is qua storytelling en poëzie, maar vooral ook welke belangrijke rol de twee clowns toebedeeld krijgen.

Want het is die ene clown die toont dat ie ondanks het feit dat het leven hem even dik tegenzit en de wereld letterlijk en figuurlijk bijzonder koud voor hem geworden is, je onder andere dankzij je fantasie, en een positieve mindset, deze uitdagingen kan overwinnen. Wanneer hij terug verenigd wordt met zijn vriend, creëren beiden op die manier ruimte voor verandering, voor licht in plaats van donkerte, om samen, met de Bronx, een jonge generatie die de zaken anders wil aanpakken, voor een betere toekomst te gaan. Het is dus ietwat ironisch dat door Mr. Fleurs daad om een clown ijzig kil van het podium weg te sturen, muzikaal begeleid door de melancholische accordeon, dat de hofnar eigenlijk onbewust en onbedoeld het tegenovergestelde bereikt van waar ie zelf voor staat. Hij verpersoonlijkt namelijk de conservatieve krachten van de maatschappij, maar zal vaststellen dat de steun die ie aanvankelijk genoot gaandeweg afbrokkelt.

De Bronx wordt vocaal ondersteund door de Zangeres in het Zwart die hun vastberadenheid, betrokkenheid en volharding bezingt. De Zangeres in het Wit brengt dan weer wijsheid mee die van pas komt wanneer het leven tegenzit en zij belichaamt ook de veerkracht van mensen. Tussen de hofnar, de clowns, aristocraten wiens kostuums en maskers wat Ensoriaans aanvoelen en de Bronx, zweven - letterlijk ook - de engelen die het koninkrijk en zijn bewoners beschermen. En last but not least zijn er de nimfen met hun prachtige rood-blauwe vleugels die het licht terug naar de aarde zullen brengen.

Wie naar Alegria trekt, kan maar best goed op tijd zijn. Nog voor de voorstelling aanvat, krijg je namelijk uitgebeeld te zien waarover het verhaal gaat. Bovendien opent de voorstelling met een van de meest fenomenale acts van de show. Cirque du Soleil zien we namelijk meteen al drie circustechnieken met elkaar combineren: de Russian Bars, de Banquine en Hand Balancing wat nooit eerder te zien was. Een primeur!

Het lijken wel poolstokken waarop de aristocraten hun evenwicht houden en opspringen om zo indruk te maken bij Mr. Fleur. Het leidt onder andere tot een adembenemende pose wanneer we een menselijke toren van drie hoog zien ontstaan op de poles en de bovenste acrobaat nog eens ondersteboven ook met zijn rechterhand op het hoofd van zijn collega balanceert (het resultaat ontdek je op de foto). In het eerste deel zien we de engelen synchroon een trapeze act uitvoeren met twee terwijl iemand van de Bronx met het cyr wheel en later een groep tijdens een Samoaanse dans, stevig begeleid door drums, met vuur jongleert en het podium even in de fik zet.   

Na de pauze zien we een engel en een lid van de Bronx de krachten bundelen en zich verenigen in een fraai duet aan de aerial straps. Ook in het tweede deel toont Cirque du Soleil waarom het nog steeds een toonaangevend hedendaags circusgezelschap is door een hoelahoep-act te combineren met contortionisme, en naar het einde toe ook even een zeer grote springveer te gebruiken in plaats van hoepels.

Het geniale oorspronkelijke podiumontwerp van Alegria is behouden, merken we in de Powertrack-scène. De podiumvloer wordt gewoon opengeschoven zodat er twee kruisende trampolinebanen blootgelegd worden waarop 14 Bronxleden, springen, en salto’s maken in een bijzonder dynamisch, energiek maar ook veel minder harmonieus geheel. Dat past perfect bij het narratief, want we zijn dan aangekomen bij de bestorming van het koninkrijk door deze groep die de zaken anders wil. Wat het podiumontwerp nog steeds zo ingenieus en functioneel maakt, is dat door die uitschuifbare vloer podiumwissels bijzonder snel kunnen plaatsvinden waardoor de spanningsboog nooit verslapt.

De poëtisch mooiste act in Alegria vinden wij met stip de hand to hand-act van de twee nimfen in het tweede bedrijf. Het is een bijzonder breekbare, fragiele scène waarbij we zelfs even de acrobate op de gestrekte rechterarm van haar collega zien staan. De lijnvoering, de parallellen bijvoorbeeld die ze met elkaar trekken, is fenomenaal. In die mate dat je bij momenten hen één ziet worden in deze briljante evenwichtsoefening tussen licht en donker.

Dat licht zal uiteindelijk ook over het koninkrijk schijnen in een straffe Flying Trapeze-act waarin de Bronx en de engelen 10 meter hoog van de ene trapeze naar de andere waarop een collega ondersteboven bengelt om hen op te vangen, vliegen, en verschillende schroeven en salto’s in de lucht maken. Een nieuwe tijd vol hoop kondigt zich aan voor het koninkrijk. De winter heeft plaatsgemaakt voor de warmte van de zomer.

< Bert Hertogs >

Alegria kan je nog in Knokke-Heist zien tot en met 24 augustus 2025. Daarna kan je naar Brussel. Daar kan je de voorstelling in Le Grand Chapiteau aan de ING Arena zien tussen 12 september en 2 november 2025.

Alleen al om de beste zichtlijnen te hebben bij Alegria en niet in het minst tijdens de grandioze slotact, valt het te overwegen om te kiezen voor een zitplaats op tribune 200.