Recensie O Superman ★★★★

Moet een voorstelling zoals O Superman, de jongste monoloog van Johan Petit de vorm aannemen van een elastiek of een stuk touw? Dat is de vraag die we ons stellen nadat we deze productie zagen. In O Superman heeft Petit het namelijk er ook even over dat als je een elastiek in twee wil doen je twee keer moet knippen, terwijl dat bij een koord slechts één keer is. De productie duurt zo’n anderhalf uur.

Vooral het einde van het tweede stuk van O Superman zouden we zelfs durven schrappen zodat we zouden kunnen zeggen ‘Amai, da was nen evenwichtige avond’. Zeker, het is al een tijdje “in” om het over het theatervak zelf te hebben, over theaterfestivals en dergelijke, met andere woorden om een soort meta-laag toe te voegen in je voorstelling. En die zit ook in O Superman. Zo vertelt Johan Petit, die je gerust kan beschouwen als een meesterlijk poëet van het dagelijks leven, hoewel een Herman de Coninck daar vroeger anders over dacht, over het feit dat ie al drie jaar op zijn monoloog aan het werken is. 

Tussen de eerste try-out in comedycafé The Joker waar hij quotes voorlas uit de vele die hij in al die jaren in zijn schriftjes opschreef, over een niet bij iedereen goed gevallen ATV-vertelling in Kapellen deze zomer, tot het resultaat dat ie nu neerzet. Punt is dat het wat voorspelbaar wordt, werkelijk iedereen lijkt het tegenwoordig te doen om het over het theater te hebben in het theater, en nog iets dat erg in zwang is, is de cirkel rond maken. 

Superman- en bij uitbreiding andere superheldenfilms leren ons echter dat dit niet per se hoeft. Dat je ook kan kiezen voor de lineaire structuur van een koord en zelfs je einde kan open laten. Concreet zouden we Petit durven suggereren om voor een black-out te kiezen nadat Kato van Ermen en Engel Peet op elektrische en basgitaar ‘O Superman’ gespeeld en gezongen hebben. Het duo brengt overigens verder in de voorstelling ook een heerlijke snelle versie van Eurythmics’ Sweet Dreams op drums en gitaren, een instrumental op melodica’s of een hyper vertraagde versie van Pink Floyd’s ‘Another brick in the wall’ (‘We don’t need no education’), waar Johan Petit zich in kan vinden als man die voor structuur is maar tegen het systeem. 

Wat ie dan zou kunnen doen, in O Superman, is die bijkomende vijf minuten als een soort toegift brengen als het publiek daarom vraagt zodat ie feilloos zijn voorstelling die over prutsen gaat, mag verprutsen door te eindigen met een a capella versie van Miel Cools’ ‘Houden van’. Zeker, hij speelt met die song in op de talrijk opgekomen rando’s waaronder heel wat gepensioneerden, maar een begenadigd zanger kan je Johan Petit helaas bezwaarlijk noemen. 

Nu goed, mocht ie ons advies volgen, dan zou het lijken alsof ie O Superman beginnen maken is aan de hand van een synopsis, en ie op voorhand een structuur zou vastgelegd hebben op een case wall. Maar zo werkt Johan Petit helemaal niet tijdens zijn creatieproces, hij begint gewoon met te schrijven aan een voorstelling en komt naderhand zelf op de structuur uit. In dit geval experimenteert ie en nodigt hij het publiek uit om zelf maar de zinnen aan elkaar te plakken en er betekenis aan te geven want het leven is volgens hem een aaneenschakeling van gebeurtenissen die samen een verhaal maken. 

Er valt dus wat te vertellen over de uiteindelijke structuur van O Superman. Feit is dat Petit een geweldig verteller is, verzamelaar van zinnen zoals ‘Ik zen on het zweten gelak een schel kees’ en ‘Vasthoudende patatten zijn eigenlijk bloemige patatten maar dan met karakter’. In zijn voorstelling heeft ie het onder andere over zijn dochters en jongerentaal. Dat het woord ‘cringe’ tegenwoordig op zich ‘cringe’ is om te gebruiken, vandaar dat je beter kiest voor ‘gênant’. Dat zijn oudste dochter in een ‘situationship’ zit, waarbij ze schippert tussen vriendschap en een relatie. Een van de twee zit al in de boot, de ander houdt ‘m af, weet ie. En als ze alle twee de boot af houden, kan je spreken over ‘friends with benefits’. 

Spelen met taal doet ie ook in O Superman. Zo laat ie aan het begin van de voorstelling weten dat ie goed gezind is, en daarom met zijn eerste zin zal starten terwijl ie soms al eens een voorstelling start met de tweede. Daarnaast stelt ie zich de vraag hoe hij over komt als er hem iets overkomt. En soms vindt ie bijvoorbeeld een werkwoord uit zoals in het fraaie “Het stof woefte in het rond.” 

In O Superman onthult Johan Petit ook de reden waarom wij steeds geboeid zijn als we hem aan het werk zien. Niet zelden kiest ie namelijk voor een koude opening, en krijgt ie ons zo meteen op zijn hand wat erop kan wijzen dat zowel hij als wij weinig geduld hebben omdat het vooruit moet gaan. 

< Bert Hertogs > 

Credits

tekst en spel: Johan Petit
muziek: Kato Van Ermen en Engel Peet

artistiek advies: Ruud Gielens
licht en decor: Tim Clement
kostuums: Tine Deseure

coproductie: Perpodium, met de steun van de taxshelter van de Belgische Federale Overheid