Recensie De berg ★★★★

Een staande ovatie ontving Laika na De berg van het publiek in de Studio. De voorstelling gaat over de dood en rouw.

Klinkt zwaar. Absoluut. Tot blijkt dat conceptbedenker en regisseur Michai Geyzen ons eraan doet herinneren dat kinderen graag spelen met leven en dood in allerhande spelletjes zoals tikkertje, maar ook in het nabootsen van een western waarbij twee rivalen traag enkele passen van elkaar weg zetten, om uiteindelijk te schieten. Laika laat dat in slow motion zien, zodat de dramatiek van het tafereel vergroot wordt. Patrick Vervueren en Stanislas Pira Bruynseel blijken bijzonder goed in het theatraal neerzijgen over de scène, waardoor deze scène niet alleen grappig overkomt maar ook tot een van de sterkste van de voorstelling gerekend mag worden. 

De berg wisselt goed af tussen serieux en spel, en scherpte. Zo moet de productie – terecht – niets weten van ‘je bent een sterretje aan de hemel’ om de heel eenvoudige reden dat dat gewoon een leugen is als je dat zegt over een overleden iemand. Die persoon is dood klinkt het bloednuchter en zo hebben we het graag. Het is Patrick die de overleden broer mag spelen, en kritiek mag uiten op de uitvaarttekst van zijn tegenspeler. De kritiek over het over romantiseren en de vele beeldspraak die gebruikt wordt bij begrafenissen, is terecht. 

Daarna trekt De berg met mooie muziek van Ephraïm Cielen in het decor van Stef Stessels met twee generieke gebogen projectiewanden alle registers open wanneer we een keuzemenu horen van Troosthuis De berg, en er gekozen kan worden in verschillende talen, de achtergrond (met onder andere wisselende stockfoto’s van verschillende soorten tuinen). Er moet ook gekozen worden voor wie er gerouwd dient te worden. In dit geval is dat dus een broer. 

In de choreografie zien we Lisi Estaras verwijzen naar acrobatie en vertrouwensspelletjes wanneer de ene zich als een plank schuin, naar voor of achteren laat vallen of beiden naar elkaar in een punt naar elkaar toekomen zodat hun hoofden tegen de rechterschouder van de ander aanleunen. De projecties van Tom Van den Brande laten onder andere schaduwspel zien met pijl en boog, of golvingen in potlood van Niké Moens, die in wit dan weer te zien zijn op de vest van een van de spelers. 

Hoe we ons verschillend gedragen als we iemand condoleren, is tevens te zien in de ceremonie met de stenen. De ene biedt een grote, de andere onder veel getoeter vele kleintjes, dan weer zien we iemand schichtig de zijne toevoegen aan de stapel, alsof ie dat ongezien wil doen. We gaan allemaal anders om met rouw, en ook bij kinderen is dat het geval, die niet zelden verder gaan met spelen om hun verdriet te verwerken, of herinneringen ophalen. In De berg zien we dat onder andere gebeuren met een verjaardagsfeestje-tafereel waarbij we drie rode feesthoedjes zien en er ‘koek en etentje’ gespeeld wordt, eerst met een imaginair groot wezen, dan alleen. Het gebaar ‘oei is het al zo laat?’ ofwel de tijd is gekomen, zorgt dat het afscheid zich aankondigt en er verder nog lucht/leegte omhelsd kan worden. Hechting en onthechting toont De Berg dan ook op een zeer fraaie manier. 

< Bert Hertogs >

Credits:

Laika  |  IN COPRODUCTIE MET Perpodium MET STEUN VAN de Vlaamse Gemeenschap, Tax Shelter van de Belgische federale overheid en Sabam for Culture | CONCEPT EN REGIE Michai Geyzen SPEL Patrick Vervueren & Stanislas Pira Bruynseels CHOREOGRAFIE Lisi Estaras MUZIEK EN COMPOSITIE Ephraïm Cielen TRANSCRIPTIE MUZIEKCOMPOSITIE Michaël Denis VIOLEN Jeroen Vernimmen & Linde Carrijn CELLO Merel Van Hemelryck OPNAME EN MIX Fritz Sundermann ARTWORK EN KOSTUUMS Nikè Moens SCENOGRAFIE Stef Stessel DRAMATURGIE Mieke Versyp LICHTONTWERP Thomas Stevens SOUND DESIGN EN PROJECTIES Tom Van den Brande COÖRDINATIE TECHNIEK EN PRODUCTIE Pieter Smet PRODUCTIE Evelynn Beeckmans TECHNIEK Rik van Gysegem ONTWERP AFFICHE Wies Hermans ILLUSTRATIE AFFICHE Jana Roos