Recensie Finale ★★★

Met Finale brengt compagnie barbarie een voorstelling over eindigheid, over de dood, over gemis in het theater. De productie kiest voor de show als format waarin allerlei mopjes gelanceerd worden. Die van de hak op de tak-aanpak werkt helaas wat tegen het narratief dat qua spanningsboog wat strakker mocht, al vallen de puzzelstukjes naar het einde toe wel mooi in elkaar. Net als in een cartoon zien we het personage verschillende keren dood gaan door met haar paars lievelingsjasje met haar hoofd in een bord te vallen. Herhaling wordt zo een bitterzoet element. De overgeblevene worstelt ermee. De ene keer wil ze het beeld bij wijze van herinnering terugzien, de andere keer niet. Ook schuldgevoelens borrelen bij haar op. Finale is het scherpst van al wanneer iemand gefeliciteerd wordt dat die in de huidige omstandigheden nu al terug is op het toneel, maar vooral: er wordt voorgesteld dat de kinderen bij het naar buiten gaan alvast een vlinder meekrijgen waar ze de naam van hun beste vriend(in) mogen op schrijven zodat ze alvast aan het verwerkingsproces kunnen beginnen wanneer die hen ontvalt. Dan is Finale veruit het hardst qua maatschappijkritiek.

Het is geel, vliegt in het rond, valt dood, en vliegt daarna terug verder. Een reïnkanarie. Het is maar een van de vele mopjes die Finale lanceert. Missen en mopjes biedt de voorstelling om uiteindelijk bij die ene vraag stil te staan: Het is paars en valt in een bord. De voorstelling leest verder ook als een oproep om verdriet toe te laten. Zo zien we in een scène het water van een paars tafellaken lekken na een overdreven weenbui. Nog een ander sterk beeld zien we wanneer er vorken naar beneden vallen op een tafel. Een van de grappigste momenten is met stip het loop station waaruit “O verdomme, shit, wat is dat met dat bakske?” te horen valt. 

Als je dood omdraait blijf je dood hebben, doe je dat met soep dan blijft er smurrie over. Finale gaat over de dood en dat een plaats kunnen en leren geven. Het gaat ook over niemand, het onzichtbare kindje in de klas die “het gedaan heeft” en op het einde ook terugkomt maar dan in een andere gedaante. Die van niemand die naast een oude vrouw op een bankje zit.

< Bert Hertogs >