Een paar dagen geleden kreeg ik in Londen nog een vraag over wat ik denk over ‘shitification’, ofwel het proces waarbij sommige producten en diensten aan kwaliteit verliezen. Dat is ook aan de gang in de musea waarbij we zien dat er steeds meer met minder middelen moet gemaakt worden. Het resultaat zijn expo’s waar je op een halfuurtje door bent, die body missen, zelden samenhangend aanvoelen, je niets of nauwelijks wat bijleren, en proeven als fastfood om een massa toeschouwers te lokken. Gelukkig is er in Antwerpen één tentoonstelling die daar dit najaar nog ietwat de uitzondering op is: Magritte. La ligne de vie. Al moet gezegd dat die zeker niet de uitstraling heeft van de Ensor tentoonstelling vorig jaar.

Het moet gezegd, Barbie: The Exhibition dat nog tot en met 23 februari 2025 in het Design Museum in Londen te zien is, verbindt generaties en gaat over de tongen. Heerlijk om zien is het, hoe meisjes, tieners, twintigers, ouders en grootouders, maar ook al wie zich niet als vrouw identificeert, elk wel een verhaal te vertellen heeft over de verschillende poppen en de vele herinneringen en nostalgische gevoelens die Barbie, Ken, en andere poppen uit het Barbie-universum hen doet oproepen wanneer ze beneden door de tentoonstellingsruimte lopen. Alleen al daarom, om live vast te kunnen stellen wanneer je door deze expo wandelt, wat Barbie allemaal losweekt bij de bezoekers, valt het te overwegen om een kaartje te kopen, al is de grens tussen het educatieve gehalte van deze tentoonstelling die draait rond het icoon dat dit jaar 65 kaarsjes mocht uitblazen en product placement soms wel flinterdun.

Nog tot en met 16 maart 2025 kan je in La Boverie in Luik naar de retrospectieve Paul Delvaux en zijn universum gaan en dit naar aanleiding van de 100^ste verjaardag van het surrealisme. Dat ie zich liever niet in het hokje van dit -isme stak, blijkt sommigen helaas te zijn ontgaan alsook dat ie exact 30 jaar geleden stierf. Dat laatste zou dus ons inziens een betere gelegenheid vormen voor een overzichtstentoonstelling van zijn allerlaatste tot zijn allereerste olieverfschilderij ‘Jeune fille à la fenêtre’ uit 1920 waarbij we een bijna wazig meisje tegen een vensterbank zien leunen. Dan al zet ie vrouwen centraal in zijn werk hoewel hij kort daarna een tijdje voor landschappen kiest met onder andere treinen en trams als thema.

Ambitieus. Iets te ambitieus bleken we toen we naar Den Haag en Scheveningen trokken om op een middag zowel in Kunstmuseum Den Haag de tentoonstelling Dior A New Look (nog tot en met 26 januari 2025) enerzijds en Léon Spilliaert en Dirk Braeckman: Nachtdieren (nog tot en met 12 januari 2025) anderzijds te combineren met Joan Miró Sculptures in het museum Beelden aan Zee. We dachten het allemaal in één middag te kunnen zien, maar dat bleek wel erg krap qua timing. Punt is dat Den Haag en Scheveningen op dit moment ontegensprekelijk dé place to be vormen voor kunstliefhebbers. Want met drie tijdelijke toptentoonstellingen zet deze Nederlandse stad zich absoluut op de kunstkaart, voor zover dat nog nodig was.

Met ‘Ensors stoutste dromen. Het impressionisme voorbij.’ komt er een einde aan het Ensorjaar, 75 jaar na de dood van de Oostendse kunstenaar. Veruit de beste tentoonstelling, en met zijn doe-opdrachten ook de meest kindvriendelijke, die in ons land rond Ensor dit jaar te zien is/was, is die in het KMKSA. Want jawel, we gingen eerder ook naar de andere.

Beeld: James Ensor, De intrige, inv.nr. 1856, foto: Rik Klein Gotink, Collectie KMSKA - Vlaamse Gemeenschap (public domain)